logo_POIIB-zpr-small
Facebook-f Youtube Linkedin

Ogólna analiza ryzyk wewnętrznego systemu wodociągowego – udostępniamy narzędzie dla budynków wielorodzinnych

Kontakt z nami
+48 85 742 49 30
zpr@podlaska-oiib.pl
Portal ZPR

W maju 2026 r. weszły w życie istotne zmiany dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. O nowych obowiązkach pisaliśmy już w „Informacji o zmianach przepisów związanych z budownictwem Nr 3/2026”. Jednym z nowych elementów jest ogólna analiza potencjalnych ryzyk związanych z wewnętrznym systemem wodociągowym w budynkach mieszkalnych – wielorodzinnych.

Aby ułatwić praktyczne wykonanie tego obowiązku, Podlaska OIIB przygotowała inżynierom budownictwa narzędzie Excel prowadzące użytkownika przez kolejne etapy analizy i generujące dokument wynikowy.

Na wstępie uspokajamy – nie jest to nowy element projektu budowlanego ani dokument wymagany przy prowadzeniu procesu budowlanego, zakończeniu budowy czy oddawaniu obiektu do użytkowania.

Obowiązek przeprowadzenia ogólnej analizy potencjalnych ryzyk związanych z wewnętrznym systemem wodociągowym dotyczy właścicieli lub zarządców budynków mieszkalnych, z wyjątkiem budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz budynków w zabudowie jednorodzinnej. To na właścicielu lub zarządcy ciąży obowiązek jej wykonania. Ustawa nie zastrzega przy tym szczególnych kwalifikacji ani uprawnień dla osoby sporządzającej taką analizę.

W praktyce jednak zakres analizy obejmuje zagadnienia typowo techniczne – m.in. budowę wewnętrznego systemu wodociągowego, parametry instalacji ciepłej wody, temperatury, cyrkulację oraz zastosowane materiały i wyroby. Dlatego można zakładać, że właściciele i zarządcy budynków będą często korzystali ze wsparcia osób posiadających wiedzę i doświadczenie w zakresie instalacji sanitarnych, w tym inżynierów posiadających uprawnienia budowlane w specjalności sanitarnej.

Przygotowane przez ZPR Podlaskiej OIIB materiały mają przede wszystkim ułatwić pracę właśnie tym inżynierom, którzy zdecydują się podjąć wykonania takiej analizy.

Co powinna obejmować ogólna analiza?

Ustawa wskazuje pięć podstawowych grup informacji, które powinny znaleźć się w analizie. Są to:

  • krótki opis i schemat wewnętrznego systemu wodociągowego;
  • parametry techniczne instalacji, w tym sposób przygotowania c.w.u., odcinki c.w.u. o objętości większej niż 3 l poza obiegami cyrkulacyjnymi oraz wymagane pomiary temperatur;
  • informacja o spełnianiu przez instalację ciepłej wody wymagań technicznych wskazanych w przepisach wydanych na podstawie Prawa budowlanego;
  • charakterystyka materiałów i wyrobów mających kontakt z wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi;
  • mapa istniejących lub proponowanych punktów poboru próbek do badań jakości wody.

Jeżeli z analizy wynika brak spełnienia wymagań technicznych instalacji c.w.u. albo zastosowanie elementów zawierających ołów, art. 4i ust. 8 przewiduje obowiązek poinformowania właściwego organu nadzoru sanitarnego. Po otrzymaniu takiej informacji organ wydaje zalecenia dotyczące środków ograniczających ryzyko.

Nie jest to formalna ocena ryzyka obiektu priorytetowego

Warto rozróżnić dwa pojęcia. Ogólna analiza z art. 4i ust. 7 dotycząca budynków mieszkalnych wielorodzinnych (o której mowa w nieniejszym artykule) nie jest tym samym co formalna pisemna ocena ryzyka w obiekcie priorytetowym z art. 4i ust. 1. Dla tej drugiej ustawa wprowadza odrębne zasady, w tym wymagania wobec osoby wykonującej ocenę oraz cykliczny przegląd nie rzadziej niż co 6 lat.

Udostępniane narzędzie nie służy do sporządzania formalnej oceny ryzyka obiektu priorytetowego, lecz do ogólnej analizy budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

Co przygotowała Podlaska OIIB?

Zespół Prawno-Regulaminowy udostępnił formularz Excel, którego zadaniem jest przede wszystkim uporządkowanie pracy. Narzędzie prowadzi użytkownika przez kolejne części analizy, kontroluje kompletność podstawowego zakresu i automatycznie przygotowuje dokument wynikowy.

W zależności od wymagań inwestora, a także uwzględniając minimalne wymagania ustawowe, wyróżniliśmy różne poziomy szczegółowości formularza:

  • Poziom A – zakres podstawowy odpowiadający minimum przyjętemu dla art. 4i ust. 7; dokumentem wynikowym jest Raport A.
  • Poziom A+B – zakres rozszerzony, w którym do analizy podstawowej można dołączyć fakultatywną diagnostykę techniczną, zalecenia i dokumentowanie wybranych działań właściciela lub zarządcy; dokumentem wynikowym jest Raport A + Załącznik B.
  • Wersja XLSM – zawiera makra ułatwiające przygotowanie i eksport dokumentów do PDF.
  • Wersja XLSX – nie zawiera makr i jest przeznaczona dla użytkowników, którzy nie mogą albo nie chcą uruchamiać VBA; eksport PDF wykonuje się ręcznie.
Ważne: użytkownik nie wybiera „wyniku pozytywnego” ani „wyniku negatywnego”. Na początku wybiera wyłącznie zakres zlecenia: podstawowy A albo rozszerzony A+B. Wynik wynika z wprowadzonych danych.

A co z art. 4m oraz terminem 30 czerwca 2028 r.?

Narzędzie pozwala również dokumentować część działań związanych z art. 4m (określającym wymagane czynności w celu zmniejszenia ryzyka związanego z WSW), jednak nie należy mieszać ich z kompletnością samej ogólnej analizy z art. 4i ust. 7.

Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej przewidują, że pierwszą informację o działaniach, o których mowa w art. 4m ust. 1 pkt 5 i 6, właściciel lub zarządca budynku przekazuje do właściwego organu do 30 czerwca 2028 r. Termin ten nie jest określonym w ustawie terminem sporządzenia samej ogólnej analizy z art. 4i ust. 7. Ogólną analizę należy sporządzić wcześniej (np. dzisiaj), aby w porę zdążyć z odpowiednimi czynnościami.

Jak zacząć?

  1. Pobierz formularz i instrukcję użytkowania.
  2. Ustal z inwestorem zakres zlecenia: A albo A+B.
  3. Wypełniaj arkusze w kolejności wskazanej na stronie START; pola warunkowe uzupełniaj tylko wtedy, gdy dotyczą danego budynku.
  4. Przed zakończeniem sprawdź arkusz 10_C_Dalsze_kroki, a następnie wygeneruj Raport A albo Raport A + Załącznik B.
  5. Przed podpisaniem zawsze obejrzyj wygenerowany PDF i zweryfikuj zgodność dokumentu z rzeczywistym stanem instalacji.

Materiały i źródła

Szczegóły

Co obejmuje narzędzie do ogólnej analizy WSW?

Narzędzie porządkuje pięć podstawowych grup informacji:

  • opis i schemat systemu,
  • parametry techniczne instalacji – w tym odcinki c.w.u. poza cyrkulacją i wymagane pomiary temperatur,
  • informację o spełnianiu wymagań technicznych instalacji c.w.u.,
  • charakterystykę materiałów mających kontakt z wodą,
  • mapę istniejących lub proponowanych punktów poboru próbek.

Arkusz START:

Dwa zakresy pracy: A oraz A+B

Jak wspomniano wcześniej – zakres A odpowiada podstawowej ogólnej analizie i prowadzi do wygenerowania Raportu A. Zakres A+B obejmuje dodatkowo fakultatywną diagnostykę techniczną, zalecenia i dokumentowanie wybranych działań właściciela lub zarządcy; dokumentem wynikowym jest wówczas Raport A + Załącznik B.

Którą wersję pliku wybrać?

Dla wygody przygotowaliśmy dwie równoległe wersje wzorca. Wersja XLSM zawiera makra ułatwiające eksport Raportu A i Załącznika B do PDF.

Wersja XLSX nie zawiera VBA i jest przeznaczona dla użytkowników, którzy nie chcą albo nie mogą uruchamiać makr; PDF eksportuje się w niej ręcznie z arkuszy wynikowych.

Pobierz formularz v1.0 – z makrami (XLSM) – wersja zalecana: zawiera przyciski eksportu Raportu A i Załącznika B do PDF.

Pobierz formularz v1.0 – bez makr (XLSX) – dla komputerów, na których VBA jest zablokowane lub użytkownik nie chce uruchamiać makr.

Instrukcja użytkowania v1.0 (PDF) – pełny opis zakresów A i A+B, kolejności pracy, interpretacji wyników oraz obsługi makr.

Szybki start – 1 strona (PDF) – jednostronicowa ściąga: jaki zakres wybrać, które arkusze wypełnić i jak wygenerować PDF.

Cztery przykłady wypełnienia

Aby łatwo sprawdzić, jak narzędzie zachowuje się w różnych sytuacjach, publikujemy cztery pliki demonstracyjne. Wszystkie zawierają dane całkowicie fikcyjne.

Wynik przykładu z niezgodnością:

Diagnostyka B i zalecenia:

Makra i bezpieczeństwo

Jeżeli pobrany plik XLSM zostanie zablokowany przez Windows, przed uruchomieniem makr można użyć polecenia Właściwości → Odblokuj. Makra należy włączać wyłącznie w pliku pobranym z zaufanego źródła. Nie zalecamy obniżania globalnego poziomu zabezpieczeń programu Excel. Jeżeli polityka bezpieczeństwa komputera nie pozwala korzystać z VBA, należy użyć wersji XLSX bez makr.

Uwagi i rozwój narzędzia

To pierwsza publiczna wersja narzędzia i zależy nam na uwagach osób, które będą używały go w praktyce. Jeżeli zauważysz błąd, niejasny opis, problem z formułą lub wydrukiem PDF, nietypowy przypadek instalacji albo masz propozycję rozszerzenia formularza – napisz na: zpr@podlaska-oiib.pl.

W zgłoszeniu warto podać: numer wersji narzędzia (v1.0), wersję programu Excel, wybrany zakres A/A+B oraz krótki opis problemu. Jeżeli to możliwe, dołącz zanonimizowany zrzut ekranu. Prosimy nie przesyłać danych osobowych mieszkańców ani innych danych, które nie są potrzebne do odtworzenia problemu.

Zastrzeżenie

Narzędzie ma charakter pomocniczy. Nie stanowi urzędowej wykładni prawa, nie zastępuje wiedzy technicznej osoby wykonującej analizę ani oceny aktualności przepisów i warunków konkretnego obiektu. Przed podpisaniem dokumentu należy sprawdzić wygenerowany Raport A / Załącznik B i zweryfikować jego zgodność ze stanem faktycznym.

Przejdź do treści