18 września 2026 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało komunikat dotyczący dalszego stosowania dotychczasowych warunków technicznych. Z jego pierwszego zdania można odnieść wrażenie, że przez kolejne 18 miesięcy stare przepisy będą mogły być stosowane praktycznie do wszystkich inwestycji i robót budowlanych. Sama ustawa nie daje jednak podstaw do aż tak szerokiego wniosku.
W tym komunikacie Ministerstwo poinformowało, że od 20 września 2026 r. przez 18 miesięcy „do budowy, wykonywania robót budowlanych oraz do utrzymywania i użytkowania budynków mieszkalnych stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze dotyczące warunków technicznych”. Kilka zdań dalej pojawia się jednak niezwykle istotne zastrzeżenie: stare przepisy stosuje się „w zakresie określonym tą ustawą”.
I właśnie owo „w zakresie określonym ustawą” ma dla projektantów, inwestorów i organów administracji zasadnicze znaczenie.
Nie przedłużono po prostu ważności starych WT
Ustawa z 31 lipca 2026 r. nie stanowi, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. zachowuje moc przez następne 18 miesięcy we wszystkich przypadkach. Do Prawa budowlanego dodano natomiast trzy przepisy epizodyczne – art. 102a, 102b i 102c – które określają sytuacje, w których przepisy obowiązujące do 19 września 2026 r. nadal mogą być stosowane.
To pozornie niewielka różnica, ale w praktyce bardzo istotna. Nie należy więc wychodzić od założenia „stare WT obowiązują jeszcze 18 miesięcy”, lecz każdorazowo sprawdzić, czy konkretne zamierzenie mieści się w jednym z przypadków przewidzianych w art. 102a–102c.
Nie wszystkie warunki techniczne dostały 18 miesięcy
Jest jeszcze jeden aspekt, który dobrze pokazuje, dlaczego komunikatu MRiT nie należy odczytywać jako generalnego przedłużenia wszystkich dotychczasowych przepisów techniczno-budowlanych.
Art. 102a i art. 102b odnoszą się wyłącznie do przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli do warunków technicznych określanych przez ministra właściwego do spraw budownictwa dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń. Art. 102c dotyczy natomiast przepisów wydanych na podstawie art. 7 ust. 3 pkt 1, czyli warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
Przepisy epizodyczne nie obejmują natomiast rozporządzeń wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, czyli dotyczących innych obiektów budowlanych.
Ma to bardzo praktyczne znaczenie. Do tej grupy należy m.in. rozporządzenie Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Zostało ono wydane właśnie na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Ministerstwo Energii w wykazie prac legislacyjnych wprost wskazuje, że obecne rozporządzenie obowiązuje do 20 września 2026 r. i utraci moc 21 września 2026 r. Trwają prace nad jego następcą, jednak według stanu na 18 września 2026 r. nowe rozporządzenie nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw.
Podobna sytuacja dotyczy rozporządzenia Ministra Łączności z 21 kwietnia 1995 r. w sprawie warunków technicznych zasilania energią elektryczną obiektów budowlanych łączności. Także ono zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało projekt nowego rozporządzenia dotyczącego zasilania obiektów budowlanych telekomunikacji, ale według stanu na 18 września na stronie ministerstwa nadal publikowany jest projekt, a nie ogłoszony nowy akt. W wykazie prac legislacyjnych termin jego wydania określono na III kwartał 2026 r.
Sytuacja „budynkowych” warunków technicznych jest więc szczególna: ustawodawca stworzył dla nich 18-miesięczny mechanizm dalszego stosowania dotychczasowych regulacji, ale nie zastosował analogicznego rozwiązania do wszystkich pozostałych przepisów techniczno-budowlanych.
Jeżeli zatem do 20 września nie zostaną ogłoszone nowe rozporządzenia dotyczące sieci gazowych oraz zasilania obiektów budowlanych telekomunikacji albo nie zostanie wprowadzone dla nich inne rozwiązanie przejściowe, nie będzie podstaw, aby od 21 września nadal stosować dotychczasowe rozporządzenia na zasadach przewidzianych w art. 102a–102c. Nie oznacza to oczywiście, że projektowanie takich obiektów będzie odbywać się bez jakichkolwiek wymagań – pozostają przepisy ustawowe, inne właściwe regulacje oraz zasady wiedzy technicznej – ale dotychczasowych rozporządzeń nie można po prostu potraktować tak samo jak starych WT dla budynków.
Projekty wymagające pozwolenia na budowę
Art. 102a pozwala przez 18 miesięcy sporządzać według dotychczasowych przepisów projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany do:
- wniosku o pozwolenie na budowę,
- wniosku o wydanie odrębnej decyzji o zatwierdzeniu PZT lub PAB,
- zgłoszenia budowy – ale nie zgłoszenia robót budowlanych (sic!).
Warunkiem jest złożenie organowi prowadzącemu postępowanie oświadczenia inwestora o stosowaniu dotychczasowych przepisów. Jeżeli takie oświadczenie zostanie złożone, również projekt techniczny sporządza się według starych przepisów, a dotychczasowe WT stosuje się następnie do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego.
W przypadku nowych wniosków składanych od 20 września sytuacja jest więc stosunkowo czytelna.
Więcej wątpliwości pojawia się przy postępowaniach rozpoczętych przed 20 września 2026 r. i niezakończonych do tego dnia. Ustawa nie zawiera klasycznego przepisu przejściowego w rodzaju: „do postępowań wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe”. Z drugiej strony art. 102a mówi o złożeniu oświadczenia „organowi prowadzącemu postępowanie”, a ust. 4 nakazuje następnie stosować stare WT do decyzji dotyczących całego zamierzenia. To daje mocne podstawy do przyjęcia, że oświadczenie może zostać złożone także w sprawie już będącej w toku.
Tak też należy odczytywać dzisiejszy komunikat MRiT, w którym ministerstwo wskazuje na możliwość złożenia oświadczenia „organowi prowadzącemu postępowanie”.
Trzeba jednak zaznaczyć, że nie wynika to z jednoznacznego przepisu przejściowego, lecz z wykładni art. 102a.
A jeśli inwestor nie wybierze starych WT?
Brak nowych warunków technicznych nie oznacza, że od 21 września 2026 r. nie można sporządzać nowych projektów ani prowadzić postępowań o pozwolenie na budowę. Art. 102a daje inwestorowi możliwość zastosowania dotychczasowych WT po złożeniu odpowiedniego oświadczenia, ale nie ustanawia takiego obowiązku. Projektant nadal ma obowiązek sporządzić projekt zgodnie z ustawą, innymi obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Prawo budowlane wprost nakłada taki obowiązek na projektanta.
Nie oznacza to jednak dowolności w projektowaniu. Brak obowiązującego rozporządzenia nie daje projektantowi „wolnej ręki” do pomijania wymagań bezpieczeństwa, higieny, ochrony zdrowia czy środowiska. Przyjęte rozwiązania powinny mieć racjonalne uzasadnienie w obowiązujących przepisach oraz zasadach wiedzy technicznej. Dotychczasowe WT, jeżeli inwestor nie skorzystał z art. 102a, nie są już dla takiego projektu obowiązującą podstawą prawną, choć zawarte w nich wymagania mogą nadal stanowić istotny punkt odniesienia przy ocenie prawidłowości rozwiązania.
Sytuacja ta może jednak prowadzić do szczególnego rozdźwięku pomiędzy etapem zatwierdzania projektu a późniejszym nadzorem budowlanym. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie powinien odmawiać pozwolenia wyłącznie dlatego, że przyjęte rozwiązanie nie odpowiada wymaganiu wynikającemu już tylko z nieobowiązujących WT. Organ nadzoru budowlanego ma natomiast ustawowe kompetencje do kontroli bezpieczeństwa oraz zgodności rozwiązań z zasadami wiedzy technicznej, a w razie uzasadnionych wątpliwości może żądać ocen technicznych lub ekspertyz. Dlatego przyjęcie rozwiązania odbiegającego od dotychczasowych WT powinno być szczególnie dobrze uzasadnione technicznie – także z myślą o ewentualnej późniejszej kontroli nadzoru budowlanego.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że sama procedura pozwolenia na użytkowanie nie służy ponownej merytorycznej ocenie zatwierdzonego projektu. Obowiązkowa kontrola z art. 59a dotyczy przede wszystkim zgodności wykonania obiektu z pozwoleniem i projektem budowlanym, a orzecznictwo NSA wskazuje, że organ nie może w tym postępowaniu zastępować zatwierdzonych rozwiązań własnymi ustaleniami. Jeżeli jednak ujawnią się kwestie dotyczące bezpieczeństwa, stanu technicznego albo inne nieprawidłowości, nadzór dysponuje odrębnymi instrumentami kontrolnymi i naprawczymi
Inny problem: roboty budowlane na zgłoszenie
Znacznie poważniejsza wątpliwość dotyczy robót określonych w art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego. Sygnalizowaliśmy ten problem w naszej Informacji nr 6/2026.
Prawo budowlane wyraźnie rozróżnia:
- budowę wymagającą zgłoszenia – art. 29 ust. 1,
- budowę niewymagającą zgłoszenia – art. 29 ust. 2,
- roboty budowlane wymagające zgłoszenia – art. 29 ust. 3,
- roboty budowlane niewymagające zgłoszenia – art. 29 ust. 4.
Tymczasem art. 102b pozwala stosować stare WT jedynie:
„do budowy, o której mowa w art. 29 ust. 2, oraz wykonywania robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 4”.
Nie wymieniono w nim art. 29 ust. 3.
Nie rozwiązuje problemu również art. 102a, ponieważ posługuje się on pojęciem „zgłoszenia budowy”. Prawo budowlane samo rozróżnia „zgłoszenie budowy” od „zgłoszenia wykonywania innych robót budowlanych”. W art. 30 ustawodawca używa obu tych określeń obok siebie, a w odniesieniu do niektórych robót z art. 29 ust. 3 wprost określa szczególne dokumenty wymagane przy zgłoszeniu.
Dlatego trudno bez zastrzeżeń uznać, że użyte w art. 102a pojęcie „zgłoszenia budowy” automatycznie obejmuje również wszystkie roboty budowlane wymagające zgłoszenia.
W praktyce prowadzi to do dość zaskakującej sytuacji: stare WT mogą być stosowane przy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę oraz przy robotach niewymagających nawet zgłoszenia, natomiast ustawa nie wskazuje jednoznacznej podstawy do ich dalszego stosowania przy robotach z art. 29 ust. 3.
O problemach ostrzegano już w Senacie
Nie są to wątpliwości powstałe dopiero po uchwaleniu ustawy.
Podczas posiedzenia senackiej Komisji Infrastruktury 4 sierpnia 2026 r. główny legislator Biura Legislacyjnego Kancelarii Senatu wskazywał na niespójność nowych przepisów epizodycznych. Zwrócił uwagę, że mechanizm oświadczenia inwestora przewidziano przy projektach, natomiast nie przewidziano analogicznego rozwiązania przy robotach wykonywanych na podstawie art. 102b ani przy użytkowaniu budynków. Podsumował to stwierdzeniem, że „na pewno jest tu pewna luka”.
Co szczególnie interesujące z punktu widzenia obecnych wątpliwości, przedstawicielka MRiT odpowiedziała wówczas, że art. 102b dotyczy robót, które nie wymagają zgłoszenia, dlatego nie ma organu, któremu można byłoby takie oświadczenie złożyć.
Ta wypowiedź dodatkowo przemawia przeciwko interpretacji, zgodnie z którą art. 102b miałby obejmować również roboty budowlane wymagające zgłoszenia z art. 29 ust. 3.
Co można stosować od 20 września?
W praktyce warto rozważyć do przyjęcia następujący schemat postępowania:
(EDIT: tabelę uzupełniono o postępowania z udziałem nadzoru budowlanego)
| Rodzaj zamierzenia lub postępowania | Czy można stosować dotychczasowe WT? | Uwagi |
|---|---|---|
| Pozwolenie na budowę | Tak | Art. 102a – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r.; konieczne jest złożenie przez inwestora oświadczenia o stosowaniu dotychczasowych przepisów. (ELI) |
| Odrębne zatwierdzenie PZT/PAB | Tak | Art. 102a – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r.; konieczne jest złożenie przez inwestora oświadczenia o stosowaniu dotychczasowych przepisów. |
| Budowa na zgłoszenie | Tak | Art. 102a – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r.; konieczne jest złożenie przez inwestora oświadczenia o stosowaniu dotychczasowych przepisów. |
| Nowy projekt bez oświadczenia inwestora z art. 102a | Nie jako obowiązujące przepisy – ale inwestycja może być projektowana i procedowana | Brak oświadczenia nie oznacza zakazu projektowania. Projekt należy sporządzić zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dotychczasowe WT nie są wtedy wiążącą podstawą prawną, choć mogą pozostawać istotnym punktem odniesienia przy ocenie prawidłowości przyjętych rozwiązań. Organ AAB nie powinien traktować wymogu wynikającego wyłącznie z nieobowiązujących WT tak, jakby nadal był przepisem prawa. |
| Postępowanie o pozwolenie na budowę wszczęte przed 20.09.2026 r. i nadal prowadzone po tej dacie | Możliwe, ale przepis nie rozstrzyga tego wprost | Za możliwością zastosowania starych WT przemawia art. 102a, który przewiduje złożenie oświadczenia „organowi prowadzącemu postępowanie”. Taką interpretację przyjęło również MRiT w komunikacie z 18.09.2026 r., jednak brak klasycznego przepisu przejściowego odnoszącego się wprost do takich postępowań. |
| Budowa niewymagająca zgłoszenia – art. 29 ust. 2 | Tak | Art. 102b – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r. inwestor może stosować dotychczasowe WT; ustawa nie przewiduje w tym przypadku składania oświadczenia. |
| Roboty budowlane niewymagające zgłoszenia – art. 29 ust. 4 | Tak | Art. 102b – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r. inwestor może stosować dotychczasowe WT; ustawa nie przewiduje w tym przypadku składania oświadczenia. |
| Roboty budowlane wymagające zgłoszenia – art. 29 ust. 3 | Poważna wątpliwość | Art. 102a mówi o „zgłoszeniu budowy”, natomiast art. 102b obejmuje wyłącznie art. 29 ust. 2 i 4. Roboty wymagające zgłoszenia z art. 29 ust. 3 nie zostały więc jednoznacznie objęte żadnym z tych przepisów. |
| Utrzymywanie i użytkowanie budynków mieszkalnych | Tak | Art. 102c – przez 18 miesięcy od 20.09.2026 r. dopuszcza stosowanie dotychczasowych przepisów dotyczących użytkowania budynków mieszkalnych. |
| WT dla sieci gazowych – rozporządzenie z 26.04.2013 r. | Nie – nie zostały objęte mechanizmem art. 102a–102c | Rozporządzenie wydano na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Pb, podczas gdy art. 102a i 102b obejmują wyłącznie przepisy wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1. Przy braku nowego rozporządzenia dotychczasowy akt nie zachowuje po 20.09.2026 r. mocy na podstawie art. 66 ustawy o dostępności. Pozostają wymagania ustawowe, inne obowiązujące przepisy oraz zasady wiedzy technicznej. |
| WT zasilania energią elektryczną obiektów budowlanych łączności – rozporządzenie z 21.04.1995 r. | Nie – nie zostały objęte mechanizmem art. 102a–102c | Również to rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Pb. Przy braku nowego aktu dotychczasowe przepisy nie mogą być dalej stosowane na zasadach przewidzianych dla „budynkowych” WT. Według stanu na 21.09.2026 r. opublikowany jest projekt nowego rozporządzenia, ale nie nowy akt w Dzienniku Ustaw. (Gov.pl) |
| Zwykłe postępowanie legalizacyjne – art. 48–49 Pb | Tak | Art. 102a ust. 3 wprost rozszerza mechanizm z ust. 1 na dokumenty legalizacyjne z art. 48b ust. 2 i 3. Po złożeniu oświadczenia inwestora dokumenty mogą być sporządzone według dotychczasowych WT. |
| Postępowanie naprawcze – art. 51 ust. 1 pkt 3 Pb, czyli projekt zamienny | Tak | Art. 102a ust. 3 wprost obejmuje wykonanie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3. Po złożeniu oświadczenia projekt zamienny może zostać sporządzony według dotychczasowych WT. |
| Inne postępowania naprawcze z art. 51, w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 | Poważna wątpliwość | Art. 102a ust. 3 wymienia wyłącznie art. 51 ust. 1 pkt 3. Nie obejmuje wprost np. nakazu wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powstaje więc problem, według jakich wymagań technicznych organ powinien po 20.09.2026 r. ustalać „stan zgodny z prawem”, zwłaszcza gdy dana kwestia była regulowana wyłącznie przez dawne WT. |
| Pozwolenie na użytkowanie inwestycji objętej oświadczeniem z art. 102a | Tak – w ramach wybranego wcześniej reżimu starych WT | Art. 102a ust. 4 stanowi, że po złożeniu oświadczenia dotychczasowe WT stosuje się do decyzji administracyjnych dotyczących całego zamierzenia budowlanego. Daje to mocną podstawę do stosowania ich również na późniejszych etapach tego samego zamierzenia. |
| Pozwolenie na użytkowanie inwestycji, dla której pozwolenie i projekt zatwierdzono przed 20.09.2026 r. | Co do zasady bez ponownej oceny projektu według późniejszych WT | Obowiązkowa kontrola nadzoru dotyczy przede wszystkim zgodności wykonania obiektu z pozwoleniem na budowę i projektem budowlanym. Sam fakt zakończenia budowy po 20.09.2026 r. nie oznacza ponownego zatwierdzania projektu według innych wymagań technicznych. |
| Pozwolenie na użytkowanie inwestycji zaprojektowanej po 20.09.2026 r. bez wyboru starych WT | Stare WT nie są obowiązującą podstawą kontroli, ale rozwiązania techniczne nie pozostają poza nadzorem | Przy pozwoleniu na użytkowanie PINB sprawdza przede wszystkim zgodność wykonania z pozwoleniem i projektem. Nie oznacza to jednak, że rozwiązanie przyjęte przez projektanta „po swojemu” jest później niepodważalne. Do podstawowych obowiązków organów nadzoru należy także kontrola bezpieczeństwa oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z zasadami wiedzy technicznej, a w razie uzasadnionych wątpliwości organ może żądać ocen technicznych lub ekspertyz. Dlatego rozwiązania odbiegające od wymagań znanych z dotychczasowych WT powinny mieć szczególnie dobre i udokumentowane uzasadnienie techniczne. Ewentualne dalsze działania organu muszą jednak następować w odpowiednim trybie przewidzianym przez Prawo budowlane – samo postępowanie o pozwolenie na użytkowanie nie jest ponownym zatwierdzaniem projektu. (ELI) |
Zakres art. 102a–102c wynika wprost z ustawy opublikowanej jako Dz.U. z 2026 r. poz. 1161. Przepisy te wymieniają odpowiednio art. 7 ust. 2 pkt 1 oraz art. 7 ust. 3 pkt 1, nie obejmują natomiast art. 7 ust. 2 pkt 2.
Komunikat pomaga, ale nie zastępuje przepisu
Dzisiejszy komunikat MRiT jest niewątpliwie przydatny, szczególnie dlatego, że potwierdza stanowisko ministerstwa w sprawie możliwości dalszego stosowania dotychczasowych WT. Nie powinien być jednak odczytywany w oderwaniu od ustawy.
Kluczowe jest użyte w samym komunikacie sformułowanie: „w zakresie określonym tą ustawą”.
A zakres określony ustawą nie obejmuje wszystkich możliwych przypadków w jednakowy sposób.
Dlatego od 20 września projektant nie powinien ograniczać się do stwierdzenia, że „stare WT zostały przedłużone o 18 miesięcy”. Najpierw należy ustalić, w jakim trybie realizowane jest konkretne zamierzenie budowlane, a następnie sprawdzić, czy mieści się ono w art. 102a, 102b albo 102c.
W szczególności ostrożności wymagają roboty budowlane wykonywane na podstawie zgłoszenia, o których mowa w art. 29 ust. 3. W tym zakresie obecne brzmienie przepisów pozostawia realną wątpliwość, której – nawet najbardziej jednoznaczny komunikat ministerstwa – nie może samodzielnie usunąć.